
La Ferrari Luce blijft maar de gemoederen bezighouden. Als eerste volledig elektrische Ferrari 100 % ooit betekent dit model een belangrijke mijlpaal voor het merk uit Maranello. Maar terwijl Ferrari Hoewel dit model wordt gepresenteerd als een visie op de toekomst, zijn sommige waarnemers uit de wereld van het auto-ontwerp veel kritischer.
Na de mening van Giugiaro, is Fabio Filippini, voormalig hoofdontwerper bij Pininfarina, die ook bij Renault en de Volkswagen-groep heeft gewerkt. In een uitgebreid interview met het YouTube-kanaal Automoto.it gaf de Italiaanse ontwerper een bijzonder strenge analyse van de Ferrari Luce, waarbij hij zelfs beweerde dat deze qua stijl «geen Ferrari» is.
«Ik had iets revolutionairs verwacht»
Om zijn teleurstelling te begrijpen, moeten we teruggaan naar de persoonlijke geschiedenis van Fabio Filippini. Zoals hij zelf uitlegt, ontstond zijn passie voor auto’s in 1971, toen hij een miniatuurmodel kreeg van de Ferrari 512 S Modulo, de beroemde conceptcar ontworpen door Pininfarina. Voor hem blijft deze auto het perfecte voorbeeld van een geslaagde stijlrevolutie: een object dat brak met de Ferrari-codes van die tijd, maar tegelijkertijd een onmiddellijk herkenbare identiteit behield.

Dat was precies wat hij hoopte te vinden bij de Luce. Volgens hem bood de overstap naar elektrisch rijden Ferrari een unieke kans om bepaalde kenmerken opnieuw uit te vinden, zonder afbreuk te doen aan zijn DNA. De reactie was echter heel anders. «Ik had iets echt revolutionairs verwacht», legt hij uit, waarbij hij van mening is dat de meeste mensen vanaf de presentatie van het model uiterst negatief hebben gereageerd. Een reactie die volgens hem het waard is om te worden geanalyseerd in plaats van alleen maar te worden vastgesteld.
Te statisch
Het belangrijkste punt van kritiek van Filippini betreft het exterieurdesign. Volgens hem moet een auto een gevoel van beweging uitstralen, zelfs als hij stilstaat. Dat is een van de basisprincipes van auto-ontwerp: de lijnen, vlakken en verhoudingen moeten een visuele spanning creëren die snelheid en dynamiek suggereert.

Maar volgens hem schiet de Ferrari Luce juist op dit punt tekort. De ontwerper is van mening dat de auto is ontworpen als een «statisch object». De lijnen komen hem te regelmatig, te zacht en te weinig strak over om de emotie over te brengen die men met een Ferrari associeert.

Hij erkent echter dat de ontwerpers uitgingen van een bijzonder complexe basis: een elektrische vijfzitter met een imposant accupakket en afmetingen die dicht bij die van een moderne SUV liggen. Met een lengte van vijf meter, een breedte van twee meter en een hoogte van 1,60 meter wijkt de Luce sterk af van de proporties die traditioneel worden geassocieerd met de sportwagens uit Maranello. Volgens hem zijn de enorme 24-inch wielen gebruikt om deze proporties te verdoezelen, maar dat is niet voldoende om een geheel te corrigeren dat hij over het algemeen onhandig vindt.
Het interieur overtuigt hem evenmin
De kritiek blijft niet beperkt tot het exterieur. Terwijl veel waarnemers het werk aan het interieur hebben geprezen, met name dankzij de inbreng van Jony Ive’s studio LoveFrom, toont Fabio Filippini zich veel minder enthousiast. Hij erkent graag de kwaliteit van de digitale interface en het uitstekende werk dat is verricht aan de fysieke bedieningselementen. Volgens hem moet de gebruikerservaring opmerkelijk zijn.

Maar wat het pure ontwerp betreft, is zijn oordeel onomstotelijk. Hij is van mening dat het dashboard is gebaseerd op een uiterst klassieke opzet: een brede horizontale strook, vier ronde ventilatieopeningen, een centraal scherm en een instrumentenpaneel. Een formule die volgens hem al tientallen jaren in de auto-industrie wordt toegepast.
Hetzelfde geldt voor het driespaaks stuurwiel, dat hij omschrijft als het archetype van het sportstuur dat al sinds de jaren zestig wordt gebruikt. De materialen en de afwerking zijn weliswaar uitzonderlijk, maar het concept lijkt hem weinig vernieuwend.
De controversiële rol van LoveFrom
Een van de meest interessante punten in zijn analyse betreft de keuze van Ferrari om een groot deel van het project toe te vertrouwen aan de studio LoveFrom, opgericht door Jony Ive en Marc Newson. Volgens Filippini ligt het probleem niet bij hun talent. Integendeel, hij erkent hun enorme invloed in de technologische wereld.
Maar hij is van mening dat hun expertise vooral voortkomt uit de wereld van de elektronica en niet uit die van de automobielindustrie. Volgens hem heeft Ferrari het risico genomen om een deel van zijn identiteit uit te besteden aan ontwerpers die buiten zijn historische cultuur staan. Het resultaat: de Luce komt op hem meer over als «een auto van Jony Ive» dan als een echte Ferrari. Hij gaat zelfs nog verder door te beweren dat als men het Ferrari-logo zou verwijderen, het moeilijk zou zijn om het voertuig onmiddellijk te herkennen als een creatie uit Maranello.
Toch trekt Fabio Filippini het bestaan van een elektrische Ferrari niet in twijfel. Integendeel, hij wijst erop dat een dergelijk model vrijwel onmisbaar is geworden om Ferrari in staat te stellen aan de milieuregels te voldoen en tegelijkertijd zijn iconische V12-modellen te blijven produceren.
Volgens hem ligt de echte fout van Ferrari eerder in de communicatie. Het merk heeft onvoldoende uitgelegd dat de Luce bedoeld was om de modellen met verbrandingsmotor in stand te houden, in plaats van ze te vervangen. Hij noemt zelfs een historisch alternatief: de oprichting van een specifiek submerk, naar het voorbeeld van wat Enzo Ferrari in de jaren zestig met Dino had gedaan. Een oplossing die het mogelijk zou hebben gemaakt om deze elektrische wereld duidelijker te onderscheiden van de rest van het Ferrari-gamma.
«Een object zonder ziel»
Uiteindelijk gaat de kritiek van Fabio Filippini veel verder dan alleen de kwestie van de elektrificatie. Voor hem is het grootste minpunt van de Ferrari Luce noch de aandrijving, noch de marktpositionering. Wat hem vooral ontbreekt, is de emotie. «Het is een statisch object, zonder ziel, zonder emotie», vat hij samen.
